Ga naar hoofdinhoud
Doneer nu

Bedankt dat u online wilt doneren

EN

7 maart 2017

Internationale Vrouwendag

8 maart is Internationale Vrouwendag. Op deze dag vraagt Light for the World aandacht voor meisjes en vrouwen met een verstandelijke handicap in Ethiopië. Uit een recente studie blijkt dat zij nauwelijks seksuele voorlichting krijgen en dat hun seksualiteit vaak wordt genegeerd.

Samenvatting

  • Seksualiteit van meisjes en vrouwen met een handicap wordt genegeerd;
  • Vraag naar seksuele voorlichting wordt hen bewust en onbewust onthouden;
  • Blinde vlek bij ontwikkelingsorganisaties rond dit thema;
  • Gebrek aan kennis heeft ernstige gevolgen voor het welzijn van deze kwetsbare vrouwen en meisjes;
  • Bespreekbaar maken en kennisoverdracht versterkt weerbaarheid en zelfvertrouwen.

Taboe

Seksualiteit van mensen met een handicap is een taboe in Ethiopië. Vrouwen met een verstandelijke handicap worden beschouwd als onvruchtbaar of aseksueel. Hun toegang tot seksuele voorlichting, anticonceptie, hygiëneartikelen, hiv/aids testen wordt hen vaak bewust of onbewust onthouden. Maar ook het risico op seksueel geweld stijgt, omdat daders aannemen dat hun slachtoffers geen hiv of andere geslachtsziekten hebben. Bovendien weten jonge meisjes en vrouwen vaak niet hoe ze zich kunnen beschermen. Vrouwen met een handicap worden volgens opgave van de Wereldbank zelfs tot drie keer vaker slachtoffer van seksueel geweld als vrouwen zonder beperking.

Lacune

Bij hulporganisaties is maar weinig kennis beschikbaar hoe ze vrouwen en meisjes met een handicap kunnen ondersteunen op het gebied van seksuele voorlichting. Deze studie is een eerste aanzet en doet aanbevelingen hoe deze kwetsbare groep beter geholpen kan worden. Inclusie-expert Marieke Boersma van Light for the World: “Jonge vrouwen en meisjes met een verstandelijke handicap worden dubbel gemarginaliseerd vanwege hun geslacht en hun handicap. Wereldwijd houden zich maar weinig studies met dit thema bezig, daarom wilden wij deze lacune vullen. Juist de ervaringen van meisjes uit ontwikkelingslanden zijn nauwelijks bekend. Daarnaast leeft de wereldwijde meerderheid van alle vrouwen met een verstandelijke beperking in armoedegebieden in Afrika, Azië en Latijns-Amerika.”

Opgelucht

“De meeste meisjes en moeders met wie we gesproken hebben waren opgelucht en blij om open over deze thema’s te praten”, verklaart Marieke Boersma, die oorspronkelijk uit Nederland komt en al meer dan tien jaar in Ethiopië leeft en werkt. In haar dagelijkse werk stelde ze vast dat ontwikkelingsorganisaties een blinde vlek hebben rond het thema van seksualiteit van mensen met een beperking. Zelfs bij projecten voor mensen met een beperking komen thema’s als seksuele voorlichting meestal niet ter sprake. “Onze veldwerkers stuiten vaak op meisjes met een verstandelijke beperking, die niet weten dat en waarom ze ongesteld worden. Of hoe ze maandverband moeten gebruiken en hoe ze zich kunnen wassen”, verklaart de inclusie-expert. “Aan de andere kant zijn er onder hen ook meisjes, die graag een gezin willen stichten, maar hun moeders zien hen vanwege hun beperking niet als huwbare vrouwen.”

Worke

Eén van die meisjes is de 18-jarige Worke (naam gewijzigd). Worke heeft een verstandelijke beperking en woont in de stad Awassa in Ethiopië. Ondanks haar leeftijd heeft haar moeder Beletu (naam gewijzigd) nooit met haar over seksualiteit of gezinsplanning gesproken. “Dat is nooit bij me opgekomen”, vertelt de moeder van de jonge vrouw. “Sinds ze ongesteld wordt heb ik me alleen maar zorgen gemaakt, dat iemand haar door een list er toe brengt met hem naar bed te gaan en dat ze daarmee nog een extra last voor het gezin wordt.” Worke is helemaal niet verlegen om haar familie over haar wensen voor de toekomst te vertellen. Ze wil ooit een kind en een vriend hebben. Haar moeder bevalt deze gedachte niet. “Ik zeg haar steeds weer, dat ze nooit zal trouwen.”

Stempel

Zoals in het geval van Worke, worden de behoeftes van jonge vrouwen met een verstandelijke beperking naar seksuele voorlichting en gesprekken over gezinsplanning vaak niet gehoord en bewust verhinderd. Hun behoeftes gelden vaak als taboe. Voor alles worden de meisjes op grond van hun beperking als aseksueel bestempeld. Een studie wees uit dat meisjes met een verstandelijke beperking seksuele voorlichting wordt onthouden omdat ‘ze het niet nodig hebben’ of ‘omdat het hen op verkeerde gedachten brengt’. “Meisjes zoals Worke doorlopen de puberteit net zoals meisjes zonder beperkingen in die leeftijd” benadrukt Marieke Boersma. “Seksuele voorlichting voor de meisjes én hun omgeving kan een belangrijke bijdrage leveren om vrouwen meer zelfbewustzijn en zekerheid te geven.”

Workshop

In een workshop brachten de meisjes hun zorgen en angsten over op papier en reflecteerden gelijktijdig het geleerde in de workshop. Met behulp van poppen werd de meisjes getoond hoe ze onder andere maandverband kunnen verwisselen. De meisjes ontwikkelden voor zichzelf en hun moeders eenvoudige theaterstukjes en rollenspellen om hun vragen en behoeftes uit te drukken. “Het heeft op mij veel indruk gemaakt hoe de meisjes steeds zelfbewuster zijn geworden en hebben laten zien, dat ze vanaf nu bijvoorbeeld naar de politie gaan als iemand ze op straat ongepast benadert.“, vertelt Marieke Boersma. “Het reflectieproces heeft iets met de meisjes gedaan, ze hebben nagedacht over wat ze wel en niet willen. We wilden voornamelijk bewustzijn in de hoofden van de deelnemers creëren. In de toekomst zouden we graag op deze kennis verder bouwen en onze partnerorganisaties stimuleren om op het thema te reageren.”

Vervolg

“Belangrijk is ook, dat de behoeftes van de meisjes met een verstandelijke beperking overwogen worden door de Ethiopische gezondheidsautoriteiten. Zij bemoeien zich momenteel actief met de thema’s gezinsplanning en anticonceptie.” zegt Boersma. “Bij toekomstige activiteiten willen we dat de meisjes nog sterker meebeslissen, bijvoorbeeld over de inhoud van de workshops. Meisjes die, zoals Worke, met een verstandelijke beperking in een armoedegebied leven, hebben recht op seksuele voorlichting en informatie over gezinsplanning, zoals ieder mens. Een marginalisering van de meisjes uit deze leeftijdsgroep draagt alleen maar meer bij aan verdere sociale uitsluiting en ondermijnt hun mensenrechten.

Download de studie ‘Her Body, Her Rights’

Gerelateerde Berichten

22 maart 2017

Week van het Christelijke Boek

Lees Voor Ook dit jaar is Light for the World partner van de Week van het Christelijke Boek. Lezen is voor iedereen belangrijk, dus ook voor mensen...

6 maart 2017

Nauwelijks seksuele voorlichting voor meisjes met een handicap

Lees Voor Interview met revalidatiewerker Marieke Boersma over een recente studie naar seksuele voorlichting voor meisjes met een verstandelijke ha...

15 december 2016

Moeder en dochter dankbaar voor goede hulp

Lees Voor Mijn naam is Chhroeng Mom, moeder van twee dochters. Samen met mijn man en kinderen wonen we in Toch, een klein dorpje in Kampot. Onze do...

blijf op de hoogte

Schrijf u in voor de nieuwsbrief en ontvang 10x per jaar het laatste nieuws over de projecten en acties van Light for the World.

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.