Ga naar hoofdinhoud
Doneer nu

Bedankt dat u online wilt doneren

EN

28 september 2017

Blog: Inclusie in de modder

Inclusie in de modder van een Zuid-Soedanees vluchtelingenkamp

Terwijl mijn Facebook tijdlijn volloopt met berichten over een Kruidvatmedewerker die weigert een blinde klant door de winkel te begeleiden, ben ik samen met de deelnemers van de training over inclusieve noodhulpverlening op bezoek in een vluchtelingenkamp in Zuid-Soedan. We organiseren deze training voor de organisaties van de Dutch Relief Alliance. Vandaag bezochten we Kamp Mahad om te zien hoe vluchtelingen met een handicap worden opgevangen. Mahad is een klein opvangkamp voor ontheemden op het terrein van een islamitische basisschool in Juba. Toen in 2014 mensen uit hun dorpen moesten vluchten voor het geweld, heeft deze school genereus hun terrein opengesteld voor de opvang van deze ontheemde mensen. We zijn nu drie jaar verder en het kamp is er nog; het is nog steeds te gevaarlijk om terug naar huis te gaan. Er wonen zo’n 7.000 mensen in tenten gemaakt van plastic zeil. De voorzieningen zijn heel basaal: water, toiletten, er wordt voedsel uitgedeeld en er is een gezondheidspost. Heel veel meer is het niet.

Geen overbodige luxe

In het kamp zijn ook een paar honderd volwassenen en kinderen met een handicap. Mijn collega Sophia, die al jaren in het kamp werkt, hoort schrijnende verhalen. Zo is er een jonge vrouw die doof is, die alleen thuis was toen haar dorp werd aangevallen door een gewapende militie. Ze hoorde niet wat er buiten gaande is. Zo blijft ze alleen achter terwijl al haar dorpsgenoten wegvluchten. Ze wordt gelukkig niet gevonden, maar moet wel in haar eentje een veilige plek zien te bereiken. Mensen met een handicap zijn vaak de laatsten die in het kamp aankomen. En als ze dan in het kamp zijn, dan zijn de voorzieningen vaak ook niet toegankelijk. Natuurlijk kun je in zo’n noodsituatie niet verwachten dat een kamp perfect toegankelijk is, maar dat je je behoefte kunt doen zonder over de grond naar een vieze latrine te kruipen is zeker geen overbodige luxe. En ook de veiligheid in dit soort opvangkampen is een issue. Vrouwen en meisjes in het algemeen, en zeker die met een handicap, lopen een grote kans aangerand of verkracht te worden.

Eenvoudige aanpassingen

Om dit soort problemen aan te pakken, traint Light for the World humanitaire hulpverleners hoe ze ervoor kunnen zorgen dat mensen met een handicap de hulp krijgen die ze nodig hebben. Light for the World werkt al jaren in dit kamp en biedt waar nodig revalidatie en medische hulp. Ook zijn er in het kamp eenvoudige maatregelen genomen om de toegankelijkheid te verbeteren. Als onderdeel van de training bezoeken we samen het kamp om te zien hoe het er in de praktijk aan toe gaat. In gesprek met één van de kampleiders, die overigens zelf ook een bewoner is van het kamp, horen we dat het voedsel voor ouderen en mensen met een handicap bij hun tent gebracht wordt, zodat ze niet in de rij hoeven te staan. Ook is er een team van jonge vrijwilligers dat bijvoorbeeld helpt met het halen van water, naar het toilet gaan of begeleiding geeft als mensen met een handicap een boodschap buiten het kamp moeten doen. Mensen die doof zijn kunnen terecht bij Jiji, een vrijwilliger die gebarentaal heeft geleerd. Hij kan als tolk optreden als dat nodig is. Mensen met een handicap zijn ook vertegenwoordigd in het bestuur van het kamp. Zo kunnen ze direct zelf hun belangen op tafel leggen.

Foto van veldbezoek in Zuid-Soedan

Foto van een toilet in Zuid-Soedan

Op onze ronde door het kamp krijgen we ook de latrines te zien. Een paar van die latrines zijn aangepast met handvatten aan de muur en een verhoogde pot van cement. Het is niet heel erg fancy en ook niet helemaal volgens de officiële toegankelijkheidsrichtlijnen, maar het volstaat in deze situatie. Waarom geen gewone wc-pot zul je denken? Collega Sophia legt uit dat WC-potten ontzettend duur zijn in Juba, alles wordt namelijk ingevlogen. En als je er een zou installeren is hij waarschijnlijk een dag later verdwenen….. De paden in het kamp zijn ook verre van ideaal: veel kuilen en geulen. Met een rolstoel wordt het een lastige klus. Als het regent zit je zo vast in de modder. Helaas is er geen geld beschikbaar om dit soort zaken aan te pakken: het is immers een tijdelijke nederzetting en er is zoveel nood. Er moeten prioriteiten gesteld worden….

Down-to-earth

Werken aan inclusie van mensen met een handicap in een land als Zuid-Soedan vraagt dan ook om een down-to-earth benadering. De deelnemers aan de training, allemaal humanitaire hulpverleners die werkzaam zijn bij de organisaties die zich verenigd hebben in de Dutch Relief Alliance, hebben zo’n praktische instelling. Ze zijn niet zo heel erg geïnteresseerd in het VN verdrag voor de rechten van mensen met een handicap of in de Charter voor inclusie van mensen met een handicap in humanitaire hulpverlening die vorig jaar door Minister Ploumen is omarmd. Deze mensen willen gewoon direct aan de slag. Ze willen praktische tips en oplossingen en willen ervoor zorgen dat ook mensen met een handicap de noodhulp krijgen waar ze recht op hebben. Met discussies of inclusie niet te moeilijk is, of te duur, houden ze zich niet bezig. Ze zijn van harte bereid om een extra stap te zetten om inclusie mogelijk te maken. En het mooie is, met zo’n positieve houding kom je ontzettend ver! Het is voor een groot deel bewustwording: hou er rekening mee dat mensen met een handicap onderdeel uitmaken van de doelgroep. Ga actief naar hen op zoek, betrek hen in je plannen en programma en neem fysieke en communicatie barrières weg… dat is allemaal niet zo moeilijk en het kost zeker geen fortuin! Nog voor de training is afgerond heeft een van de deelnemers al een daad gesteld: de project manager van Oxfam moest in de avonduren nog een projectvoorstel indienen en heeft toen maar meteen mensen met een handicap expliciet vermeld als deelnemers aan het Cash-for-Work programma. Een prachtige eerste stap op weg naar inclusie.

Deelnemers training Zuid-Soedan tonen hun certificaat

Onwillekeurig moet ik terugdenken aan de rel bij het Kruidvat: een drogisterij-medewerker weigerde een blinde klant door de winkel te begeleiden om de producten in het schap toe te lichten. Met een positieve houding van het winkelpersoneel en het management was dit nooit gebeurd. Dan waren ze samen met de klant vast wel tot een bevredigende oplossing gekomen. Als ik de bereidwilligheid zie waarmee hulpverleners in Zuid-Soedan met inclusie aan de slag gaan, vraag ik me vertwijfeld af of ik niet beter winkelpersoneel in Nederland kan gaan trainen….

Paulien Bruijn

Paulien Bruijn, Disability Inclusion Advisor

Gerelateerde Berichten

1 mei 2017

Blog: aan de slag met een handicap

Lees Voor Het afgelopen jaar hebben wij onderzoek gedaan onder kleine bedrijven in Zuid Sudan, en hen onder andere gevraagd waar zij behoefte aan h...

8 maart 2017

Blog: Zij beslist?!

Lees Voor Minister Ploumen heeft onlangs een nieuw fonds in het leven geroepen genaamd ‘She decides’ (zij beslist). Dit fonds is opgezet als te...

16 februari 2017

Blog: mute

Lees Voor Ken je dat gevoel, dat er niet naar je geluisterd wordt? Laatst had ik een vergadering via Skype. Ik was wat later, dus de meeting was al...

blijf op de hoogte

Schrijf u in voor de nieuwsbrief en ontvang 10x per jaar het laatste nieuws over de projecten en acties van Light for the World.

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.