Ga naar hoofdinhoud
Doneer nu

Bedankt dat u online wilt doneren

EN

10 april 2018

Blog: met een lach en een traan

Met een lach en een traan: Empowerment van vrouwen met een handicap in Kenya

Faith zwaait met een rood kaartje: met daarop in grote letters “STOP”. De verhitte discussie ging iets te snel voor de gebarentolken, dus kan Faith, die doof is, de discussie niet meer volgen. We spoelen de discussie even terug en gaan daarna in een iets rustiger tempo verder. Vorige week was ik in Kenya om samen met partnerorganisatie UDPK, 17 vrouwen en 2 mannen met een handicap te trainen hoe ze in hun eigen dorp of stad vrouwen met een handicap kunnen helpen op te komen voor hun rechten. Het belang hiervan werd goed zichtbaar in de oefening die we de eerste dag deden.

“Die grote kloof, dat is ons leven!”
“Hoe blij waren jouw ouders met jou toen je geboren werd?” Robert die in deze oefening een man zonder handicap speelt, rolt resoluut twee stappen vooruit met zijn rolstoel: “Een gezonde jongen, daar zijn mensen in Kenya heel erg blij mee.” Kathleen, die een vrouw zonder handicap speelt, neemt slechts één stap vooruit: “ouders zijn doorgaans wel blij met een meisje, maar een jongen wordt toch meer gewaardeerd”. Habél vertegenwoordigt een man met een handicap. Hij aarzelt en zet dan toch een stap achteruit: “Ouders zijn natuurlijk blij met een jongen, maar een jongen met een handicap is toch een teleurstelling.” Monica, in de rol van een vrouw met een handicap, zet met tegenzin twee stappen achteruit. Ze legt uit: “een meisje met een handicap wordt gezien als dubbele pech in Kenya”. Bij de opvolgende vragen – “Hoe groot is de kans dat je naar school gaat? En hoe groot is de kans dat je je eigen inkomen kunt verdienen?”- nemen de deelnemers aan deze oefening vergelijkbare stappen. De kloof tussen de man en de vrouw met een handicap en die zonder wordt zienderogen groter. Maar ook de kloof tussen mannen en vrouwen wordt steeds zichtbaarder.

Als de vraag “hoe groot is de kans dat je trouwt?” wordt gesteld, barst er een storm aan emotie los in de zaal. Iedereen is het er over eens dat een vrouw met een handicap twee stappen achteruit moet zetten, vrouwen met een handicap kunnen moeilijk een betrouwbare partner vinden. Eén deelnemer vertelt dat ze zelf uiteindelijk maar genoegen heeft genomen met de positie van tweede vrouw. Liever tweede vrouw, met alle gedonder van dien, dan ongetrouwd en kinderloos. En dan had zij het nog redelijk getroffen, een andere deelneemster verteld dat ze door haar vriendje in de steek werd gelaten toen ze zwanger bleek te zijn. En dan zwijgen we nog maar over de vrouwen en meisjes die slachtoffer worden van seksueel misbruik. Tot slot vraagt een jonge vrouw, met een dikke knipoog, het telefoonnummer van een mannelijke cursist. Ze zoekt nog een goede date! Het duurt even voordat het lachsalvo is gaan liggen en we weer verder kunnen met het rollenspel.

Aan het einde van de oefening staat de man zonder handicap op kop. Hij krijgt de beste kansen in het leven. De vrouw zonder handicap volgt op een paar stappen afstand: vrouwen krijgen toch minder kansen dan mannen. Een heel stuk daarachter volgt de man met handicap en helemaal achterin de zaal staat de vrouw met een handicap eenzaam te wezen. “Dit is ons leven!” beamen de deelneemsters aan de training. “We zijn al ons hele leven aan het vechten om de kloof te dichten en nu is zichtbaar voor iedereen hoe oneerlijk dit verschil is! Hier moeten we iets aan doen!“

Samen sterk!

Vrouw in training Uganda

De rest van de week komen we nog vaak terug op deze oefening. Het doel van dit programma is het versterken van de capaciteit van vrouwen met een handicap om zich te organiseren en voor hun rechten op te komen, om uiteindelijk de kloof voor vrouwen met een handicap te dichten. De deelnemers gaan na de training terug naar hun eigen dorpen om daar vrouwen en meisjes met een handicap te vertellen over hun rechten en hen aan te sporen om hun eigen groepen op te zetten. Samen sta je sterker en kun je aankloppen bij de lokale overheid voor subsidie, maar ook voor toegang tot onderwijs, zorg en werk.
Toegang tot zorg is een hot issue voor de vrouwen in de zaal. Vooral de houding van het personeel in gezondheidsklinieken is een grote hobbel. Durf je eindelijk naar de kliniek te gaan voor een HIV test, gaat het personeel je midden in de wachtkamer wijs maken dat jij geen test nodig hebt omdat je een handicap hebt….. Of hoe kom je als zwangere vrouw met een fysieke handicap op de onderzoekstafel van de vroedvrouw terecht? Of wat doe je als je doof bent en het medisch personeel je niet begrijpt? Zo zijn er iedere dag kleinere en grotere barrières waar deze vrouwen mee moeten dealen……

Tijdens het avondeten vraagt één van de deelneemsters aan de tafelgenoten: “Wat was het moeilijkste moment in jullie leven?” Ik verschiet enigszins van kleur, ik realiseer me dat ik een ontzettend bevoorrecht mens ben met een geplaveid leven. Eén vrouw vertelt dat haar schoonfamilie heeft geprobeerd had om haar dochtertje van twee af te pakken, want de handicap zou weleens besmettelijk kunnen zijn…. Een ander verteld over het vreemdgaan van haar vriend en de zoete wraak die ze heeft genomen. En er volgen nog veel meer verhalen. Af en toe zijn we stil van verbijstering, maar net zo vaak liggen we slap van het lachen. Uiteindelijk deel ik mijn eigen verhaal over hoe moeilijk het was om zwanger te worden en de twee miskramen die ik heb gehad en ik vertel hen ook hoe blij ik ben met mijn lieve partner en twee kinderen. We nemen die avond vrolijk afscheid. Het was louterend om al die ellende, afwijzing en verdriet eens een keer op tafel te gooien, om er vervolgens ook nog de humor in te kunnen ontdekken.

Training vrouwen Uganda

De week is omgevlogen! De deelnemers gaan strijdlustig en vol kennis over lobby en de rechten van vrouwen en mensen met een handicap naar huis. Ik ben heel erg benieuwd naar de wat deze groep mooie mensen zal weten te bereiken het komende jaar! Hopelijk kunnen we samen, stapje voor stapje, de kloof dichten voor alle vrouwen met een handicap in Kenya. Zodat iedereen straks een gelijke kans krijgt!

Paulien Bruijn

Paulien Bruijn
Disability Inclusion Specialist
Light for the World

Dit empowerment programma voor vrouwen met een handicap wordt gecoördineerd door United Disabled Persons Kenya (UDPK) en wordt samen met de Federation of Kenyan Lawyers (FIDA) en met technische ondersteuning van Light for the World uitgevoerd. Het programma wordt gefinancierd door de Nederlandse Ambassade in Kenya en maakt onderdeel uit van het Amplifying Voices programma van de Nederlandse overheid.

Gerelateerde Berichten

11 december 2018

Inclusie heeft morele en economische waarde!

Lees Voor 3 december was het Wereld Handicap Dag – een mooie dag om te vieren hoe waardevol inclusie is! Daarom lanceerde de Dutch Coalition on D...

21 november 2018

“Ik kan weer zien!”

Lees Voor Ebrahim speelt met zijn vriendjes met een katapult. Ze lachen en hebben plezier. Tot dat Ebrahim een steen van de katapult in zijn linker...

14 november 2018

Knikkebolziekte: Heftig en mysterieus

Lees Voor Zaina Sura is een meisje van 18 jaar. Ze woont in Zuid-Soedan. Haar handen en linker arm zijn bedekt met brandwonden. Tijdens een epilept...

blijf op de hoogte

Schrijf u in voor de nieuwsbrief en ontvang 10x per jaar het laatste nieuws over de projecten en acties van Light for the World.

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.